“Ik ga altijd uit mijn dak van muziek”, zegt een bewoner van Topaz in Leiden enthousiast. Iedereen lijkt wel een beetje opgewonden voor het meezing-concert met Maartje de Lint in ’t Kombuis van locatie Zuydtwijk.

Zangeres Maartje en pianist Wim drukken alle aanwezigen even persoonlijk de hand, maken een praatje en heten iedereen welkom. Als Maartje een aria inzet: ‘Caro mio ben’ van Giordani, luistert de een met gesloten ogen, de ander straalt. Iemand vraagt zich zachtjes af: “Hoelang zal ze hiervoor gestudeerd hebben?”

Tranen
En dan zingt een mevrouw met een prachtige sopraan de woorden letterlijk mee. Op zich al bijzonder, maar nog specialer omdat deze mevrouw afasie heeft. Tranen springen in de ogen van de aanwezige zorgmedewerkers. Zelden hebben ze haar de juiste woorden horen vinden en nu zingt ze overtuigd en feilloos mee. Op het compliment van Maartje na afloop reageert ze spontaan: “Nooit geweten dat ik sopraan ben.”

Effect op het brein
Juist omdat Maartje de Lint dit soort bijzondere ervaringen eerder had bij soloconcerten, wilde ze meer weten over het effect van muziek op het brein. Ze ontwikkelde een eigen methode waarmee ze nu verzorgingshuizen bezoekt. Het Participatiekoor is aanwezig bij deze eerste van zes middagen voor bewoners, mantelzorgers en medewerkers. Vooraf geeft Maartje een training, waarin ze duidelijk maakt wat zingen allemaal teweegbrengt in een lichaam. Niet alleen mentaal, maar ook fysiek en sociaal. Door zelf te zingen krijgen mensen vertrouwen in zichzelf terug, meestal volgt er beweging, al is het maar een vinger of een voet die de maat tikt. Samen zingen geeft een gevoel van contact maken, erbij horen.

Meezingen
Het repertoire dat Maartje aanbiedt, is heel divers. Het tekstboek dat ze vooraf heeft uitgedeeld, maakt meezingen makkelijker. De genummerde liedjes en het grote lettertype helpen. Maar iemand die op Edelweiss liever zoals altijd ‘laaaa, la, la’ zingt, geniet ook. Als Maartje ‘Me wiegie is een stijfselkissie’ inzet en even vergeet het nummer in het tekstboek te noemen, zegt een deelnemer toegeeflijk: “Geeft niks hoor. Je hebt het wel eens niet allemaal op een rijtje. Gewoon je eigen ding doen!” Als ze tijdens het laatste liedje, bij diezelfde mevrouw knielt al zingend : “Adieu wij moeten elkander groeten, maar onze vriendschap blijft bestaan”, reageert deze alert: ‘Tuurlijk kind!’

Contact maken
Hoewel AB’er Jolanda, net als haar collega Peter, al veel met muziek doet met de bewoners heeft ze veel geleerd van de training: “De manier waarop Maartje contact maakt met de mensen: ze komt op ooghoogte, zingt duidelijk articulerend, pakt een uitgestoken hand vast. Door dat oogcontact en spiegelen geeft ze het vertrouwen dat je mee mag zingen.”

Na een uur zingen is het toch voorbij. De mevrouw die de aria in het begin meezong, verbaast iedereen nogmaals als ze haar vinger langs een Duitse tekst laat gaan en tegelijk een Engels lied met Maartje meezingt. Het is zoals een deelnemer in Leiden zegt: “Zingen is altijd de beste oplossing.”

Het Participatiekoor
Maartje de Lint zingt op Paaszaterdag 20 april mee als soliste in het Participatiekoor Bergen (NH). Meer informatie op deze website en op maartjedelint.com.  

Het portret van Maartje de Lint is gemaakt door Erik Zwiers.